erste Fassung der Berechnung.
This commit is contained in:
@@ -0,0 +1,394 @@
|
||||
#!/usr/bin/env python3
|
||||
"""Auslegung einer Waermerueckgewinnung aus der Milchkuehlung.
|
||||
|
||||
Eingangsgroesse: zu kuehlende Milchmenge pro Tag (Liter).
|
||||
Ausgabe: erforderliche Groesse von Waermepumpe, PV-Anlage, Latentspeicher
|
||||
(Natriumacetat) und Batterie.
|
||||
|
||||
Alle Annahmen stehen in einer JSON-Datei (Standard: config.json), damit sich
|
||||
Varianten leicht nachrechnen lassen.
|
||||
|
||||
Aufruf:
|
||||
python auslegung.py 1000
|
||||
python auslegung.py 1500 --config variante_winterautark.json
|
||||
python auslegung.py 1000 --json ergebnis.json
|
||||
"""
|
||||
from __future__ import annotations
|
||||
|
||||
import argparse
|
||||
import json
|
||||
import math
|
||||
from pathlib import Path
|
||||
|
||||
KJ_PER_KWH = 3600.0
|
||||
TAGE_PRO_JAHR = 365.0
|
||||
|
||||
# Tage je Monat (Schluessel muessen zu pv.monatsertrag_kWh_pro_kWp passen)
|
||||
MONATSTAGE = {
|
||||
"Jan": 31, "Feb": 28, "Mae": 31, "Apr": 30, "Mai": 31, "Jun": 30,
|
||||
"Jul": 31, "Aug": 31, "Sep": 30, "Okt": 31, "Nov": 30, "Dez": 31,
|
||||
}
|
||||
|
||||
|
||||
def lade_config(pfad: Path) -> dict:
|
||||
with pfad.open(encoding="utf-8") as f:
|
||||
return json.load(f)
|
||||
|
||||
|
||||
def milch_kuehllast(milch_l_tag: float, cfg: dict) -> float:
|
||||
"""Taeglich der Milch zu entziehende Waerme in kWh/Tag."""
|
||||
m = cfg["milch"]
|
||||
masse = milch_l_tag * m["dichte_kg_pro_L"]
|
||||
dT = m["temp_ein_C"] - m["temp_aus_C"]
|
||||
q_kj = masse * m["spez_waerme_kJ_pro_kgK"] * dT
|
||||
return q_kj / KJ_PER_KWH
|
||||
|
||||
|
||||
def waermepumpe(q_milch_tag: float, cfg: dict) -> dict:
|
||||
"""Strombedarf und Leistungsdaten der Waermepumpe.
|
||||
|
||||
Q_speicher = Q_milch + W_el (die Verdichterarbeit landet als Waerme im Speicher).
|
||||
"""
|
||||
hp = cfg["waermepumpe"]
|
||||
cop = hp["cop"]
|
||||
if cop <= 1.0:
|
||||
raise ValueError("COP muss > 1 sein.")
|
||||
w_el_tag = q_milch_tag / (cop - 1.0)
|
||||
q_speicher_tag = q_milch_tag + w_el_tag
|
||||
laufzeit = hp["laufzeit_h_pro_tag"]
|
||||
return {
|
||||
"strom_kWh_tag": w_el_tag,
|
||||
"speicher_kWh_tag": q_speicher_tag,
|
||||
"kaelteleistung_kW": q_milch_tag / laufzeit, # Verdampferseite
|
||||
"heizleistung_kW": q_speicher_tag / laufzeit, # Kondensatorseite
|
||||
"elektrische_leistung_kW": w_el_tag / laufzeit,
|
||||
}
|
||||
|
||||
|
||||
def pcm_energiedichte_kWh_pro_kg(cfg: dict) -> float:
|
||||
"""Nutzbare Energiedichte des PCM je nach Modus."""
|
||||
p = cfg["pcm"]
|
||||
e_kj = p["latentwaerme_kJ_pro_kg"]
|
||||
modus = p["modus"]
|
||||
if modus == "latent_only":
|
||||
pass
|
||||
elif modus == "latent_plus_hub":
|
||||
ueberhitzung = max(0.0, p["ladetemp_C"] - p["schmelzpunkt_C"])
|
||||
unterkuehlung = max(0.0, p["schmelzpunkt_C"] - p["entladetemp_C"])
|
||||
e_kj += p["cp_fluessig_kJ_pro_kgK"] * ueberhitzung
|
||||
e_kj += p["cp_fest_kJ_pro_kgK"] * unterkuehlung
|
||||
else:
|
||||
raise ValueError(f"Unbekannter pcm.modus: {modus!r}")
|
||||
return e_kj / KJ_PER_KWH
|
||||
|
||||
|
||||
def speicher(q_speicher_tag: float, cfg: dict, zyklus: float | None = None) -> dict:
|
||||
"""Groesse des Latentspeichers fuer einen Abholzyklus + LKW-Abgleich.
|
||||
|
||||
zyklus: Abholzyklus in Tagen. None -> Wert aus der Config.
|
||||
"""
|
||||
a = cfg["abholung"]
|
||||
p = cfg["pcm"]
|
||||
if zyklus is None:
|
||||
zyklus = a["zyklus_tage"]
|
||||
e_kg = pcm_energiedichte_kWh_pro_kg(cfg)
|
||||
|
||||
e_zyklus = q_speicher_tag * zyklus # kWh je Abholzyklus
|
||||
masse_kg = e_zyklus / e_kg
|
||||
volumen_m3 = masse_kg / (p["dichte_kg_pro_L"] * 1000.0)
|
||||
|
||||
nutzlast = a["lkw_nutzlast_kg"]
|
||||
lkw_vol = a["lkw_volumen_m3"]
|
||||
# Welche Grenze bindet?
|
||||
if masse_kg > nutzlast or volumen_m3 > lkw_vol:
|
||||
bindend = "Gewicht" if masse_kg / nutzlast >= volumen_m3 / lkw_vol else "Volumen"
|
||||
passt = False
|
||||
else:
|
||||
bindend = "Gewicht" if masse_kg / nutzlast >= volumen_m3 / lkw_vol else "Volumen"
|
||||
passt = True
|
||||
|
||||
# Wie oft muesste ein voller LKW (nach Gewicht) getauscht werden?
|
||||
masse_pro_tag = q_speicher_tag / e_kg
|
||||
voll_lkw_tage = nutzlast / masse_pro_tag if masse_pro_tag > 0 else float("inf")
|
||||
|
||||
return {
|
||||
"energiedichte_kWh_pro_kg": e_kg,
|
||||
"energie_pro_zyklus_kWh": e_zyklus,
|
||||
"masse_kg": masse_kg,
|
||||
"volumen_m3": volumen_m3,
|
||||
"auslastung_gewicht": masse_kg / nutzlast,
|
||||
"auslastung_volumen": volumen_m3 / lkw_vol,
|
||||
"bindende_grenze": bindend,
|
||||
"passt_in_einen_lkw": passt,
|
||||
"voller_lkw_tausch_tage": voll_lkw_tage,
|
||||
"voller_lkw_energie_kWh": nutzlast * e_kg,
|
||||
}
|
||||
|
||||
|
||||
def pv_anlage(w_el_tag: float, cfg: dict) -> dict:
|
||||
"""PV-Groesse fuer Jahresbilanz des WP-Strombedarfs."""
|
||||
pv = cfg["pv"]
|
||||
jahresbedarf = w_el_tag * TAGE_PRO_JAHR
|
||||
kwp = jahresbedarf / pv["spez_ertrag_kWh_pro_kWp_jahr"]
|
||||
flaeche = kwp * pv["flaeche_m2_pro_kWp"]
|
||||
return {
|
||||
"jahresbedarf_kWh": jahresbedarf,
|
||||
"kWp": kwp,
|
||||
"flaeche_m2": flaeche,
|
||||
}
|
||||
|
||||
|
||||
def netzbezug(w_el_tag: float, kwp: float, cfg: dict) -> dict:
|
||||
"""Monatsbilanz -> jaehrlicher Netzbezug durch den Winter."""
|
||||
monats = cfg["pv"]["monatsertrag_kWh_pro_kWp"]
|
||||
bezug = 0.0
|
||||
ueberschuss = 0.0
|
||||
jahresbedarf = 0.0
|
||||
monatsdetail = {}
|
||||
for monat, tage in MONATSTAGE.items():
|
||||
bedarf = w_el_tag * tage
|
||||
erzeugung = monats[monat] * kwp
|
||||
jahresbedarf += bedarf
|
||||
defizit = max(0.0, bedarf - erzeugung)
|
||||
ueber = max(0.0, erzeugung - bedarf)
|
||||
bezug += defizit
|
||||
ueberschuss += ueber
|
||||
monatsdetail[monat] = {
|
||||
"bedarf_kWh": bedarf,
|
||||
"pv_kWh": erzeugung,
|
||||
"zukauf_kWh": defizit,
|
||||
}
|
||||
return {
|
||||
"netzbezug_kWh": bezug,
|
||||
"ueberschuss_kWh": ueberschuss,
|
||||
"jahresbedarf_kWh": jahresbedarf,
|
||||
"netzbezug_anteil": bezug / jahresbedarf if jahresbedarf else 0.0,
|
||||
"monate": monatsdetail,
|
||||
}
|
||||
|
||||
|
||||
def batterie(w_el_tag: float, cfg: dict) -> dict:
|
||||
"""Batteriegroesse zur Ueberbbrueckung des Tag-/Nacht-Versatzes."""
|
||||
b = cfg["batterie"]
|
||||
nacht_anteil = 1.0 - b["direkt_pv_stunden"] / 24.0
|
||||
nutzbar = w_el_tag * nacht_anteil * b["reserve_faktor"]
|
||||
nominal = nutzbar / b["nutzbar_anteil"]
|
||||
return {
|
||||
"nutzbar_kWh": nutzbar,
|
||||
"nominal_kWh": nominal,
|
||||
}
|
||||
|
||||
|
||||
def haushalte(q_speicher_tag: float, cfg: dict) -> dict:
|
||||
"""Versorgbare Haushalte aus der taeglich erzeugten Speicherwaerme.
|
||||
|
||||
Warmwasser ganzjaehrig (konstanter Bedarf) sowie der Winterfall
|
||||
(Raumheizung + Warmwasser), der weit mehr Waerme braucht.
|
||||
"""
|
||||
h = cfg["haushalt"]
|
||||
ww = h["erwachsene"] * h["ww_erwachsener_kWh_tag"] + h["kinder"] * h["ww_kind_kWh_tag"]
|
||||
heiz = h["heizbedarf_winter_kWh_tag"]
|
||||
winter = ww + heiz
|
||||
return {
|
||||
"ww_pro_haushalt_kWh_tag": ww,
|
||||
"heizbedarf_winter_kWh_tag": heiz,
|
||||
"winter_pro_haushalt_kWh_tag": winter,
|
||||
"haushalte_warmwasser": q_speicher_tag / ww if ww > 0 else 0.0,
|
||||
"haushalte_winter": q_speicher_tag / winter if winter > 0 else 0.0,
|
||||
}
|
||||
|
||||
|
||||
def rechne(milch_l_tag: float, cfg: dict) -> dict:
|
||||
q_milch = milch_kuehllast(milch_l_tag, cfg)
|
||||
wp = waermepumpe(q_milch, cfg)
|
||||
sp = speicher(wp["speicher_kWh_tag"], cfg)
|
||||
pv = pv_anlage(wp["strom_kWh_tag"], cfg)
|
||||
netz = netzbezug(wp["strom_kWh_tag"], pv["kWp"], cfg)
|
||||
bat = batterie(wp["strom_kWh_tag"], cfg)
|
||||
hh = haushalte(wp["speicher_kWh_tag"], cfg)
|
||||
return {
|
||||
"eingang": {"milch_l_tag": milch_l_tag},
|
||||
"milch_kuehllast_kWh_tag": q_milch,
|
||||
"waermepumpe": wp,
|
||||
"speicher": sp,
|
||||
"pv": pv,
|
||||
"netzbezug": netz,
|
||||
"batterie": bat,
|
||||
"haushalte": hh,
|
||||
}
|
||||
|
||||
|
||||
def runde_auf(wert: float, schritt: float) -> float:
|
||||
"""Auf das naechste Vielfache von 'schritt' aufrunden (praktische Groessen)."""
|
||||
return math.ceil(wert / schritt) * schritt
|
||||
|
||||
|
||||
def vorschlag(e: dict, cfg: dict) -> dict:
|
||||
"""Empfohlene, auf praktische Groessen gerundete Auslegung.
|
||||
|
||||
PV und Batterie sind unabhaengig vom Abholzyklus. Fuer den Speicher wird
|
||||
der groesste Wochen-Zyklus empfohlen, der noch in einen LKW passt
|
||||
(beste Transportauslastung, wenigste Fahrten).
|
||||
"""
|
||||
wp = e["waermepumpe"]
|
||||
pv = e["pv"]
|
||||
bat = e["batterie"]
|
||||
q_speicher_tag = wp["speicher_kWh_tag"]
|
||||
|
||||
e_kg = pcm_energiedichte_kWh_pro_kg(cfg)
|
||||
masse_pro_tag = q_speicher_tag / e_kg
|
||||
nutzlast = cfg["abholung"]["lkw_nutzlast_kg"]
|
||||
voll_lkw_tage = nutzlast / masse_pro_tag if masse_pro_tag > 0 else float("inf")
|
||||
|
||||
# Kandidaten im Wochenraster, die in einen LKW passen
|
||||
kandidaten = []
|
||||
z = 7
|
||||
while z <= voll_lkw_tage:
|
||||
kandidaten.append((z, speicher(q_speicher_tag, cfg, zyklus=z)))
|
||||
z += 7
|
||||
|
||||
if kandidaten:
|
||||
empf_zyklus = kandidaten[-1][0]
|
||||
else:
|
||||
# LKW schon vor einer Woche voll -> haeufige Abholung noetig
|
||||
empf_zyklus = max(1, math.floor(voll_lkw_tage))
|
||||
empf_speicher = speicher(q_speicher_tag, cfg, zyklus=empf_zyklus)
|
||||
|
||||
return {
|
||||
"pv_kWp": runde_auf(pv["kWp"], 0.5),
|
||||
"pv_flaeche_m2": runde_auf(pv["flaeche_m2"], 5),
|
||||
"batterie_kWh": runde_auf(bat["nominal_kWh"], 5),
|
||||
"voll_lkw_tage": voll_lkw_tage,
|
||||
"empf_zyklus_tage": empf_zyklus,
|
||||
"empf_speicher": empf_speicher,
|
||||
"kandidaten": kandidaten,
|
||||
}
|
||||
|
||||
|
||||
def vorschlag_report(e: dict, cfg: dict) -> str:
|
||||
v = vorschlag(e, cfg)
|
||||
sp = v["empf_speicher"]
|
||||
hh = e["haushalte"]
|
||||
L = []
|
||||
L.append("=" * 62)
|
||||
L.append(f" EMPFOHLENE AUSLEGUNG ({e['eingang']['milch_l_tag']:.0f} L Milch/Tag)")
|
||||
L.append("=" * 62)
|
||||
L.append(f"PV-Anlage ............ ~{v['pv_kWp']:.1f} kWp (~{v['pv_flaeche_m2']:.0f} m2 Dachflaeche)")
|
||||
L.append(f"Stromspeicher ........ ~{v['batterie_kWh']:.0f} kWh (Nennkapazitaet, LFP)")
|
||||
L.append(f"Waermespeicher ....... ~{sp['masse_kg']/1000:.1f} t (~{sp['volumen_m3']:.1f} m3 {cfg['pcm']['name']})")
|
||||
L.append(f"Abholzyklus .......... alle {v['empf_zyklus_tage']:.0f} Tage")
|
||||
L.append("")
|
||||
L.append(f" -> LKW dann zu {sp['auslastung_gewicht']*100:.0f} % ausgelastet "
|
||||
f"({sp['energie_pro_zyklus_kWh']:.0f} kWh je Fuhre)")
|
||||
L.append(f" -> ein voller LKW waere nach {v['voll_lkw_tage']:.0f} Tagen erreicht")
|
||||
L.append(f" -> Energieinhalt eines vollen LKW: ~{sp['voller_lkw_energie_kWh']:.0f} kWh")
|
||||
L.append("")
|
||||
L.append(f"Versorgte Haushalte (2 Erw. + 2 Kinder):")
|
||||
L.append(f" Warmwasser ganzjaehrig ... ~{hh['haushalte_warmwasser']:.0f} Haushalte")
|
||||
L.append(f" im Winter (Heizung + WW) . ~{hh['haushalte_winter']:.1f} Haushalte")
|
||||
L.append("")
|
||||
L.append("Abholoptionen (Latentspeicher je Zyklus):")
|
||||
L.append(f" {'Zyklus':>8} | {'Masse':>8} | {'Volumen':>8} | {'LKW-Ausl.':>9}")
|
||||
L.append(f" {'-'*8}-+-{'-'*8}-+-{'-'*8}-+-{'-'*9}")
|
||||
for z, s in v["kandidaten"]:
|
||||
marker = " <== empfohlen" if z == v["empf_zyklus_tage"] else ""
|
||||
L.append(f" {z:>5.0f} Tg | {s['masse_kg']/1000:>6.1f} t | "
|
||||
f"{s['volumen_m3']:>6.1f} m3 | {s['auslastung_gewicht']*100:>7.0f} %{marker}")
|
||||
if not v["kandidaten"]:
|
||||
L.append(" (LKW bereits vor einer Woche voll - haeufigere Abholung noetig)")
|
||||
L.append("=" * 62)
|
||||
return "\n".join(L)
|
||||
|
||||
|
||||
def report(e: dict, cfg: dict) -> str:
|
||||
q = e["milch_kuehllast_kWh_tag"]
|
||||
wp = e["waermepumpe"]
|
||||
sp = e["speicher"]
|
||||
pv = e["pv"]
|
||||
netz = e["netzbezug"]
|
||||
bat = e["batterie"]
|
||||
hh = e["haushalte"]
|
||||
z = cfg["abholung"]["zyklus_tage"]
|
||||
L = []
|
||||
L.append("=" * 62)
|
||||
L.append(f" AUSLEGUNG WAERMERUECKGEWINNUNG MILCHKUEHLUNG")
|
||||
L.append(f" Eingang: {e['eingang']['milch_l_tag']:.0f} L Milch/Tag"
|
||||
f" ({cfg['milch']['temp_ein_C']:.0f} -> {cfg['milch']['temp_aus_C']:.0f} C)")
|
||||
L.append("=" * 62)
|
||||
L.append(f"Kuehllast der Milch ........... {q:8.1f} kWh/Tag")
|
||||
L.append("")
|
||||
L.append("WAERMEPUMPE (COP {:.2f}, Laufzeit {:.0f} h/Tag)".format(
|
||||
cfg["waermepumpe"]["cop"], cfg["waermepumpe"]["laufzeit_h_pro_tag"]))
|
||||
L.append(f" Kaelteleistung (Verdampfer) . {wp['kaelteleistung_kW']:8.1f} kW")
|
||||
L.append(f" Heizleistung (Kondensator) .. {wp['heizleistung_kW']:8.1f} kW")
|
||||
L.append(f" el. Leistung ................ {wp['elektrische_leistung_kW']:8.1f} kW")
|
||||
L.append(f" Strombedarf ................. {wp['strom_kWh_tag']:8.1f} kWh/Tag")
|
||||
L.append(f" Waerme in den Speicher ...... {wp['speicher_kWh_tag']:8.1f} kWh/Tag")
|
||||
L.append("")
|
||||
L.append("PV-ANLAGE (Jahresbilanz)")
|
||||
L.append(f" Jahresstrombedarf WP ........ {pv['jahresbedarf_kWh']:8.0f} kWh/a")
|
||||
L.append(f" Leistung .................... {pv['kWp']:8.1f} kWp")
|
||||
L.append(f" Dachflaeche ................. {pv['flaeche_m2']:8.0f} m2")
|
||||
L.append("")
|
||||
L.append(f"NETZBEZUG (durch Wintermonate, Monatsbilanz)")
|
||||
L.append(f" Netzbezug ................... {netz['netzbezug_kWh']:8.0f} kWh/a"
|
||||
f" = {netz['netzbezug_anteil']*100:.0f} %")
|
||||
L.append(f" Sommerueberschuss ........... {netz['ueberschuss_kWh']:8.0f} kWh/a")
|
||||
L.append("")
|
||||
L.append("BATTERIE (Tag-/Nacht-Ueberbbrueckung)")
|
||||
L.append(f" nutzbare Kapazitaet ......... {bat['nutzbar_kWh']:8.1f} kWh")
|
||||
L.append(f" Nennkapazitaet .............. {bat['nominal_kWh']:8.1f} kWh")
|
||||
L.append("")
|
||||
L.append("VERSORGTE HAUSHALTE ({} Erw. + {} Kinder)".format(
|
||||
cfg["haushalt"]["erwachsene"], cfg["haushalt"]["kinder"]))
|
||||
L.append(f" Warmwasser je Haushalt ...... {hh['ww_pro_haushalt_kWh_tag']:8.1f} kWh/Tag")
|
||||
L.append(f" -> Warmwasser ganzjaehrig ... {hh['haushalte_warmwasser']:8.1f} Haushalte")
|
||||
L.append(f" max. Heizbedarf Winter ...... {hh['heizbedarf_winter_kWh_tag']:8.1f} kWh/Tag/HH")
|
||||
L.append(f" Winterbedarf (Heiz+WW) ...... {hh['winter_pro_haushalt_kWh_tag']:8.1f} kWh/Tag/HH")
|
||||
L.append(f" -> im Winter ................ {hh['haushalte_winter']:8.1f} Haushalte")
|
||||
L.append("")
|
||||
L.append(f"LATENTSPEICHER ({cfg['pcm']['name']}, Modus: {cfg['pcm']['modus']})")
|
||||
L.append(f" Energiedichte ............... {sp['energiedichte_kWh_pro_kg']*1000:8.1f} Wh/kg")
|
||||
L.append(f" Energie je Zyklus ({z:>2} Tage) . {sp['energie_pro_zyklus_kWh']:8.0f} kWh")
|
||||
L.append(f" Masse ....................... {sp['masse_kg']:8.0f} kg")
|
||||
L.append(f" Volumen ..................... {sp['volumen_m3']:8.1f} m3")
|
||||
L.append(f" LKW-Auslastung Gewicht ...... {sp['auslastung_gewicht']*100:8.0f} %")
|
||||
L.append(f" LKW-Auslastung Volumen ...... {sp['auslastung_volumen']*100:8.0f} %")
|
||||
L.append(f" bindende Grenze ............. {sp['bindende_grenze']:>8}")
|
||||
passt = "ja" if sp["passt_in_einen_lkw"] else "NEIN -> mehrere Behaelter noetig"
|
||||
L.append(f" passt in einen LKW .......... {passt:>8}")
|
||||
L.append(f" voller LKW voll nach ........ {sp['voller_lkw_tausch_tage']:8.1f} Tagen")
|
||||
L.append(f" Energieinhalt voller LKW .... {sp['voller_lkw_energie_kWh']:8.0f} kWh")
|
||||
L.append("=" * 62)
|
||||
return "\n".join(L)
|
||||
|
||||
|
||||
def main() -> None:
|
||||
ap = argparse.ArgumentParser(description=__doc__,
|
||||
formatter_class=argparse.RawDescriptionHelpFormatter)
|
||||
ap.add_argument("milch_l_tag", type=float, help="Milchmenge pro Tag in Litern")
|
||||
ap.add_argument("--config", type=Path, default=Path(__file__).with_name("config.json"),
|
||||
help="Pfad zur JSON-Konfiguration (Standard: config.json)")
|
||||
ap.add_argument("--json", type=Path, default=None,
|
||||
help="Ergebnis zusaetzlich als JSON in diese Datei schreiben")
|
||||
ap.add_argument("--suggest-size", action="store_true",
|
||||
help="Kompakte Empfehlung (gerundete Groessen + Abholzyklus) statt Detailreport")
|
||||
args = ap.parse_args()
|
||||
|
||||
cfg = lade_config(args.config)
|
||||
ergebnis = rechne(args.milch_l_tag, cfg)
|
||||
|
||||
if args.suggest_size:
|
||||
print(vorschlag_report(ergebnis, cfg))
|
||||
ergebnis["vorschlag"] = vorschlag(ergebnis, cfg)
|
||||
else:
|
||||
print(report(ergebnis, cfg))
|
||||
|
||||
if args.json:
|
||||
with args.json.open("w", encoding="utf-8") as f:
|
||||
json.dump(ergebnis, f, ensure_ascii=False, indent=2)
|
||||
print(f"\nErgebnis geschrieben: {args.json}")
|
||||
|
||||
|
||||
if __name__ == "__main__":
|
||||
main()
|
||||
Reference in New Issue
Block a user